SGOG praktijkinformatie
SGOG Praktijkinformatie: Praktische ondersteuning voor een veilige praktijk
Introductie
Welkom op de pagina voor SGOG Praktijkinformatie. Een veilige behandelrelatie en een respectvolle werkomgeving vormen het fundament van goede zorg binnen de fysiotherapie en manuele therapie. Omdat (seksueel) grensoverschrijdend gedrag (SGOG) een complex en belangrijk thema is waar je als (manueel) therapeut, als praktijkeigenaar en als patiënt mee te maken kunt krijgen, is deze pagina speciaal ingericht om je te voorzien van praktische ondersteuning.
Wat vind je op deze pagina?
Het doel van dit platform is om je te ontzorgen met direct inzetbare materialen en handvatten. Zo kun je hier onder andere terecht voor:
- Praktische toolkits en materialen voor in de behandelkamer of de wachtruimte (zoals voorlichtingsvideo’s en flyers).
- Concrete stappenplannen en richtlijnen om de veiligheid in de behandelrelatie te waarborgen en adequaat te handelen bij incidenten.
- Informatie over scholing, ondersteuning en preventie om binnen jouw praktijk actief aan de slag te gaan met bewustwording.
Continu in ontwikkeling
De dynamiek rondom sociale veiligheid, wetgeving en preventiemethoden staat nooit stil. Om ervoor te zorgen dat je altijd de best mogelijke hulpmiddelen tot jouw beschikking hebt, proberen wij deze pagina constant te verbeteren. We verversen en updaten de informatie, documenten en tools regelmatig op basis van de nieuwste maatschappelijke inzichten, wetenschappelijke data en updates vanuit ons overkoepelende projectplan.
Heb je nog vragen, feedback of mis je specifieke informatie op deze pagina? Neem dan gerust contact met ons op. Samen werken we aan een veilige en professionele zorgomgeving.
Hieronder vind je alle informatie:
Goed werkgeverschap
Een veilige zorgrelatie begint bij de praktijk.
Een veilige werkomgeving is geen kwestie van geluk, maar van beleid. Wacht
niet tot het fout gaat — richt veiligheid vóóraf in je praktijk in. Onderstaande
bouwstenen helpen je om (seksueel) grensoverschrijdend gedrag te voorkomen,
vroeg te signaleren en zorgvuldig af te handelen.
Intervisie toolkit
Het grijze gebied bespreekbaar maken.
Een werkblad voor intervisie over (seksueel) grensoverschrijdend gedrag.
Seksueel grensoverschrijdend gedrag in de zorgrelatie verloopt zelden in één stap; het begint vaak in
het grijze gebied. Juist daar, vroeg, kunnen we elkaar beschermen. Dit werkblad helpt je een veilige,
interactieve intervisiesessie te begeleiden — print het, of knip de kaarten uit.
Voorlichting aan patiënten: video
De video kun je tonen in de wachtruime, op de website van de praktijk plaatsen of bijvoorbeeld meesturen bij afspraakbevestigingen.
Naast de voorlichtingsfilm voor patiënten en werken we aan andere onderdelen voor de toolkit, bijvoorbeeld infographics en podcasts voor zorgverleners en werkgevers. Houd onze nieuwsbrief, LinkedIn (opent in nieuw tabblad) en natuurlijk deze website in de gaten voor updates.
Voorlichting aan patiënten: video
Uit recent onderzoek blijkt dat 84% van de fysiotherapeuten in hun carrière te maken krijgt met seksueel grensoverschrijdend gedrag (SGOG) van patiënten. Maar SGOG komt ook voor tussen collega’s of binnen hiërarchische relaties, zoals intimidatie of pesterijen.
Veel situaties ontstaan door miscommunicatie, verwarring over wat gebruikelijk is in de behandelrelatie of een gebrek aan openheid. Daarom is bewustwording essentieel, zowel bij zorgverleners als bij patiënten.
Deze korte video draagt bij aan:
- Veiligheid voor iedereen: preventie begint bij voorlichting.
- Verwachtingsmanagement: wat is gepast gedrag in de behandelkamer?
- Een open cultuur: alles is bespreekbaar, vanaf het begin.
Installeren
Gebruik de embedcode om de video direct te tonen op een pagina van je site of in je cliëntportaal.
🔗 Bekijk de video op YouTube https://youtu.be/CQ63SKqzwl8?si=obyn-1ooPl2yDckE
Of gebruik deze embedcode voor op je website
| <iframe width=”560″ height=”315″ src=”https://www.youtube.com/embed/vTXg_TZwz1Y?si=uGh97jypRuGrftOQ” title=”YouTube video player” frameborder=”0″ allow=”accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share” referrerpolicy=”strict-origin-when-cross-origin” allowfullscreen></iframe> |
Hoe gebruik je de video in de praktijk?
Voorbeeldtekst e-mail bevesting: Veilige en respectvolle zorg
Binnen onze praktijk vinden we het belangrijk dat jij je veilig en prettig voelt. Daarom informeren we alle patiënten vooraf over wat je kunt verwachten van de behandeling en wat bij ons als gewoon en ongewoon gedrag geldt.
- Toon de video in de wachtruimte via een scherm (de ondertitelde versie volgt binnenkort als MP4).
- Plaats de video op je praktijkwebsite door gebruik te maken van de embedded code.
- Stuur de link mee in afspraakbevestigingen, bijvoorbeeld in de e-mail die automatisch vanuit het EPD wordt verzonden
Stappenplan wat te doen bij een signaal
De rol van de professionele omstander.
Een patiënt neemt je in vertrouwen. Of je bent — direct of indirect — getuige van de aanloop naar grensoverschrijdend gedrag door een collega. Wat doe je dan?
(Seksueel) grensoverschrijdend gedrag verloopt vaak via een glijdende schaal, en de signalen vooraf zijn subtiel. Twijfelen of je het wel goed zag is normaal. Toch is het belangrijk je vermoedens te bespreken — zo help je de zorg veilig te houden. Juist als professionele omstander kun je voor een patiënt het verschil maken.
Stappenplan wanneer je je onveilig voelt
Bij agressie, intimidatie of bedreiging door een patiënt of naaste.
Een boze patiënt aan de balie. Een dreigende opmerking. Fysiek geweld, of intimidatie die doorgaat tot buiten de praktijk — ook online. Dit hoort niet bij het werk in de zorg.
Toch krijgt ongeveer zes op de tien zorgverleners hier jaarlijks mee te maken. Je hoeft het niet te accepteren en je staat er niet alleen voor. Dit stappenplan laat zien wat je kunt doen — van vroeg signaleren en grenzen stellen tot aangifte en nazorg.
Andere praktische tips om direct toe te passen
Iedereen, ook therapeuten, die hun stem wil laten horen kan zich aanmelden via het aanmeldformulier. Daarnaast hebben we een stappenplan gemaakt. Daarin staat beschreven hoe we werken, maar ook wat de overweging kan zijn om wel of niet mee te doen.
Het is ontzettend goed als therapeuten een actief beleid willen voeren ten aanzien van SGOG. Hier vatten we de belangrijkste uitgangspunten en tips voor je samen.
Een actief beleid begint bij bewuste preventie en snelle actie bij signalen. Dat vraagt om reflectie en verandering op drie niveaus binnen je praktijk of organisatie – ook wel de drie pilaren van cultuurverandering genoemd:
- De omgangscultuur. Het geheel van gedeelde normen, waarden, gedragingen en onderlinge beelden binnen het team. Hoe wordt er met elkaar én met patiënten omgegaan?
- De organisatiestructuur. De manier waarop de zorg is georganiseerd. Zijn er werkwijzen, routines of machtsverhoudingen die risico’s kunnen vergroten?
- Het ondersteunend systeem. De concrete maatregelen voor preventie en opvolging, zoals het serieus nemen van signalen, duidelijke meldroutes en zorg voor alle betrokkenen.
Een duurzame aanpak vraagt dat al deze drie pilaren stevig staan. Op deze pagina vind je meer uitleg over deze structuur: 🔗 handreiking cultuurverandering rijksoverheid.
Bij meldingen van grensoverschrijdend gedrag moet je als werkgever altijd handelen. Zie:
🔗 IGJ – Geweld in de zorgrelatie
🔗 Handreiking cultuurverandering rijksoverheid Opvolging van meldingen
Met een een quickscan toets je of jouw praktijk mogelijke risico’s goed in kaart heeft:
Vraag van alle zorgverleners een recente VOG. Meer informatie:
🔗 justis.nl – VOG voor werkgevers en organisaties
Zorg dat er een interne of externe vertrouwenspersoon is, die duidelijk vindbaar voor patiënten en medewerkers (via bijvoorbeeld de website). Dit mag ook binnen een samenwerkingsverband georganiseerd worden.
Denk na over ondersteuning van je personeel als zich een incident voordoet. Bijvoorbeeld via:
- Vertrouwenspersoon via het KNGF
- Psychologische ondersteuning, eventueel via slachtofferhulp
- Begeleiding bij eventuele aangifte of contact met de inspectie