Ga naar de inhoud
KNGF.nl

Dossier Manuele therapie bij kinderen en zuigelingen

In juli 2025 onderschreven de NVMT, het KNGF en de NVFK het ‘Paediatric Manipulation & Mobilisation Position Statement 2024’ van IFOMPT en IOPTP. Op deze pagina is alle informatie over dit onderwerp samengebracht.

Dossier

De communicatie en documenten staan – waar mogelijk chronologisch – in onderstaande tabbladen. De communicatie met NVMT-leden is alleen beschikbaar voor leden.

In de zomer van 2024 publiceerden IFOMPT en IOPTP gezamenlijk het Position Statement on Paediatric Manipulation & Mobilisation. Voor het schrijven van dit statement werd een uitgebreide internationale procedure gevolgd, inclusief systematische reviews, consensusstudies en peer review. Volgens de internationale afspraken committeren lidstaten van IFOMPT en IOPTP zich in principe aan zulke internationale stratements, tenzij er zwaarwegende argumenten zijn om af te wijken.

Na de publicatie van het statement zochten de  NVMT, het KNGF en de NVFK eerst de dialoog met de betrokken partijen: de internationale Taskforce, IFOMPT en EWMM. Al langere tijd zijn we als beroepsverenigingen betrokken bij de ontwikkelingen rondom kinder-manuele therapie. Zo stelden we in het verleden subsidie beschikbaar voor promotie op het thema en publiceerden we in 2018 een eigen factsheet over diagnostische mogelijkheden bij kinderen. Met ons werk legden we een basis voor een inhoudelijke en wetenschappelijk onderbouwde discussie.

Na het internationale statement was het daarom vanzelfsprekend dat we ook nu in gesprek gingen met de internationale Task Force, vragen stelden tijdens het IFOMPT-congres en met EWMM overlegden. Een belangrijk punt van zorg van EWMM was of belangrijke en relevante publicaties ten onrechte buiten beschouwing waren gelaten tijdens de internationale procedure. We hebben zorgvuldig naar deze vraag gekeken en stelden vast dat de door EWMM genoemde artikelen niet terug te vinden zijn in internationale databases die voor de systematische zoekstrategie zijn gebruikt, bijvoorbeeld PubMed. De discussie over deze artikelen werd al eerder – transparant – gevoerd, via letters to the editor in wetenschappelijke tijdschriften. Als beroepsverenigingen wilden we weten wat het effect zou zijn geweest als de genoemde studies toch waren meegenomen in de internationale procedure richting het statement. Een heranalyse van de taskforce liet zien dat de eindconclusies van het internationale statement niet zouden zijn veranderd na toevoeging van de studies.

Op basis van de bovenstaande zorgvuldige voorbereidingen besloten NVMT, KNGF en NVFK gezamenlijk om het internationale statement te onderschrijven en dit via een persbericht met de achterban te delen.

Dit zijn de documenten

De Methodologie van het IFOMPT-Statement is door een onafhankelijk team bestaande uit team richtlijnen van het KNGF en de wetenschappelijke commissie van de NVFK beoordeeld:

  • KNGF analyseerde het internationale evidence-based position statement (Gross et al., 2024) en beoordeelde de gebruikte methodologische stappen. Conclusie: Het internationale evidence-based position statement is zorgvuldig (Gross et al., 2024) en transparant opgebouwd volgens internationaal erkende methoden en criteria. Het bestaat uit vier fases met bijbehorende artikelen.
  • KNGF analyseerde het position statement van EWMM (Position statement European Workgroup for Manual Medicine- Nederland EWMM ® en de Craniofacial Therapy Academy (CRAFTA®)) en beoordeelde de gebruikte methodologische stappen. Conclusie: Het position statement is een reactie op bovengenoemde internationale evidence-based position statement van Gross (Gross et al., 2024). Op dit moment doet het denken aan een ‘Letter to the Editor’, waarbij slechts enkele internationaal geaccepteerde criteria worden toegelicht. Veel andere criteria blijven onduidelijk en de selectie van literatuur wordt niet nader toegelicht. Het position statement zou gebaat zijn bij een meer gestructureerde en transparante opbouw.

Wij trekken ons de zorgen van leden aan en zijn daarom opnieuw in gesprek gegaan met EWMM. De EWMM is geen officiële subvereniging van de NVMT. Toch realiseren we ons dat deze discussie enkele NVMT-leden direct raakt. De uitkomst van het gesprek is dat in de praktijk bij EWMM (deels) andere interventies worden toepast, anders dan beschreven in het internationale statement. Op basis van die uitkomst en het bovenstaande benadrukken we dat het aan EWMM is om het onderscheid in interventies te onderbouwen. We hebben EWMM uitgenodigd een eigen position paper op te stellen waarin de werkgroep uiteenzet waarom het statement in hun ogen niet van toepassing is op hun specifieke beroepspraktijk.

Uit coulance hebben we aangeboden om procesmatig te ondersteunen bij het schrijven van een position paper. Omdat EWMM zelf aangeeft weinig ervaring te hebben bij het schrijven, vroegen we François Maissan om – als dat gewenst wordt – kortdurend te begeleiden bij de opzet. De inhoudelijke keuzes en eindverantwoordelijkheid liggen uiteraard volledig bij EWMM zelf.

Het NVMT-bestuur deelde in een brief aan scholingsaanbieders de tijdelijke aanscherping Beroeps- en kwaliteitsstandaarden IFOMPT Position Statement Paediatric Manipulation & Mobilisation. De NVMT onderschrijft het IFOMPT-statement inhoudelijk, maar laat tot aan het herzieningsmoment in 2028 op basis van door het bestuur van de NVMT geaccordeerde position papers van huidige scholingsaanbieders, ruimte voor eigen professionele verantwoordelijkheid en afweging. De brief met meer informatie voor scholingsaanbieders: Februari 2026 IFOMPT Statement opschorting.

De keuzes die we tijdens het gehele traject hebben gemaakt, maakten we omdat we het internationale statement respecteren en onderschrijven. Aan de andere kant houden we oog voor de zorgen van van onze leden en bieden we hen ruimte en ondersteuning bij de eigen positionering.

De leden die ons schreven beantwoordden we persoonlijk. De informatie op deze pagina dient ter onderbouwing van onze werkwijze.

Podcast: Pediatrische spinale manipulaties – Wat de manueel therapeut moet weten

In deze aflevering van de AAOMPT-podcast duiken experts dr. Nikki Milne en dr. Anita Gross in de resultaten van een grootschalig internationaal onderzoek naar spinale manipulaties en mobilisaties bij kinderen. Gezien het belang van het thema en de kwetsbaarheid van de doelgroep, heeft de internationale taskforce (waaronder de Nederlandse onderzoeker Jan Pool) de wetenschappelijke literatuur en de klinische praktijk onder de loep genomen.

Wat komt er aan bod?

  • De bewijslast: Een uitgebreide scoping review toont aan dat er op dit moment geen wetenschappelijk bewijs is dat spinale manipulatie of mobilisatie effectief is voor welke pediatrische aandoening dan ook.
  • Risico’s en bijwerkingen: De podcast bespreekt de gerapporteerde nadelige effecten, variërend van milde symptomen tot ernstige incidenten.
  • Niet-musculoskeletale klachten: Er is een duidelijke consensus: gebruik geen manipulaties voor klachten als astma, ADHD, koliek of oorontstekingen.
  • Aanbevelingen voor de praktijk:
    • Zuigelingen: De taskforce is unaniem: manipuleer of mobiliseer de wervelkolom van zuigelingen niet.
    • Oudere kinderen en adolescenten: Voor specifieke musculoskeletale klachten (zoals nek- of rugpijn) kan mobilisatie overwogen worden, maar manipulatie blijft zeer beperkt en wordt voor de nek en lage rug bij kinderen afgeraden.
  • Shared Decision Making: Hoe ga je als therapeut het gesprek aan met ouders die specifiek om deze interventies vragen?

Waarom luisteren? Voor de manueel therapeut biedt deze aflevering een essentieel kader voor klinisch redeneren binnen de pediatrie. Het benadrukt de verantwoordelijkheid van de therapeut om evidence-informed te werken en de veiligheid van het kind altijd voorop te stellen.

Voor leden

Deze content is alleen voor leden

Ben je nog geen lid van NVMT maar ben je wel geïnteresseerd in meer informatie over het lidmaatschap? Lees hier meer over ons lidmaatschap.

Inloggen

Documenten

.