NZa-rapport slaat plank mis: politiek moet nú ingrijpen om tekorten aan fysiotherapeuten te voorkomen

12 februari 2026

Het recent gepubliceerde marktonderzoek van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) naar de fysiotherapiesector stelt teleur. Waar de sector kampt met toenemende uitstroom en daardoor een toekomst met forse tekorten aan fysiotherapeuten, ontwijkt de NZa de kern van het probleem. In plaats van het probleem bij de wortel aan te pakken, biedt het rapport analyses over de zegeningen van marktwerking, bevat het vrijblijvende en niet effectieve aanbevelingen en toont de toezichthouder zich opvallend laconiek over problemen waar de patiënt mee te maken gaat krijgen.

Het gevolg: een rapport dat geen basis kan zijn voor beleidsvorming. Daarom is politiek ingrijpen dringend noodzakelijk.

Kernprobleem genegeerd: structureel te lage tarieven door falende marktwerking

De NZa suggereert dat de oplossing voor dreigende tekorten aan fysiotherapeuten vooral ligt in zaken zoals bijvoorbeeld betere samenwerking van fysiotherapeuten met andere professionals, samen plannen maken met verzekeraars en regionalisatie.

De onderzoekers gaan daarmee voorbij aan het kernprobleem van de uitstroom uit de beroepsgroep: de structureel lage tarieven in de eerstelijn waardoor het vak onaantrekkelijk wordt en fysiotherapeuten hun jasje aan de wilgen hangen. Voor werknemers bestaat er geen CAO omdat die voor de werkgevers onbetaalbaar is. Jonge professionals kiezen voor andere sectoren en verlaten het vak. Dat is geen incident, maar een structurele trend die rechtstreeks voortkomt uit de marktwerking die voor fysiotherapie is doorgeslagen.

De tarieven maken het voor fysiotherapeuten steeds moeilijker – en voor velen onmogelijk – om hun praktijk financieel gezond te houden.

Het NZa-rapport miskent dat dit schadelijk is voor de patiënt die dadelijk met wachtlijsten te maken krijgt. Evenmin wordt onderkend dat multidisciplinaire zorg geheel in de soep gaat lopen door tekorten aan fysiotherapeuten.

Pseudo-oplossingen

Wie de kernoorzaak van een probleem bagatelliseert, kan onmogelijk met effectieve oplossingen komen. Die bevat het rapport dan ook niet.

Zo wordt gesuggereerd dat het probleem van tarieven die door de bodem zijn gezakt, zou kunnen worden aangepakt met besluiten over wat wel of niet verzekerd is, of een betere samenwerking tussen zorgverzekeraars en fysiotherapeuten. Ook regionalisatie zou volgens de schrijvers wel eens aan een oplossing voor tekorten kunnen bijdragen. Maar dit zijn natuurlijk geen remedies tegen dreigende tekorten door een ontspoorde markt.

De opstellers van het rapport wekken de indruk dat alles uiteindelijk vanzelf wel goed zal komen als de veldpartijen maar hun best doen. De conclusie luidt dat de marktmeester niet van deze markt is. Deze attitude is onverantwoord.

Achteruitkijkspiegel in plaats van blik vooruit

Opvallend – en verontrustend – is dat de NZa vrijwel uitsluitend achterom kijkt. Prognoses, scenario-analyses en toekomstverkenningen ontbreken in het rapport. Daarmee laten de auteurs de toekomst buiten beschouwing. Terwijl alle signalen wijzen op oplopende tekorten, doet het rapport alsof het om beheersbare randverschijnselen gaat.

Standpunt KNGF: grijp in op systeemniveau (door introductie minimumtarieven)

De marktwerking in de fysiotherapie is uit de hand gelopen, wat resulteert in ongebreidelde druk op de tarieven. Die op hun beurt lokken een uitstroom uit de beroepsgroep uit. En dat resulteert weer in tekorten aan fysiotherapeuten, waardoor de patiënt in de kou komt te staan.

Het probleem moet bij de wortel op systeemniveau worden aangepakt. Ofwel, de markt die op hol is geslagen moet in de teugels worden gehouden. Dat kan door de introductie van minimumtarieven die door de NZa moeten worden vastgesteld. Alleen wanneer de juiste randvoorwaarden worden gecreëerd, kan het potentieel van de fysiotherapie worden benut om met passende zorg bij te dragen aan een toekomstbestendig en toegankelijk zorgstelsel.

Oproep aan politiek: grijp in, nu het nog kan!

De toezichthouder kijkt alleen naar historische cijfers en kwantificeert niet de toekomstige risico’s. Bovendien gaat zij uit van de illusie dat wat in het verleden goed is gegaan, als vanzelf de komende jaren goed zal blijven gaan. Het is duidelijk dat het onderzoeksrapport daarom geen solide basis is voor besluitvorming.

Daarom ligt de bal ligt nu bij de politiek. Die kan de NZa opdracht geven om de markt in de teugels te houden door in te grijpen op systeemniveau. Dat betekent dat het KNGF de politiek oproept de NZa een aanwijzing te teven om minimumtarieven voor fysiotherapie te introduceren.

Brief aan staatssecretaris

Naar aanleiding van de publicatie van het rapport hebben wij een brief gestuurd naar de staatssecretaris: