Column van Lodi Hennink: Twintig jaar wensdenken

10 februari 2026

1 januari 2026 was het twintig jaar geleden dat de marktwerking in de zorg werd geïntroduceerd. Iets om bij stil te staan, want heeft de markt voor ons als fysiotherapeuten überhaupt wel gewerkt? Een retorische vraag, want van marktwerking in de fysiotherapie is weinig tot geen sprake. 

Waarom dat zo is, laat zich beredeneren. Wil er sprake zijn van marktwerking, dan moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Zo zou kwaliteit onbetwistbaar in getallen meetbaar moeten zijn, iets wat niet haalbaar is. Patiënten zouden volgens het marktdenken rationeel zijn en vóórdat zij zorg inroepen, eerst grondig de beschikbare fysiotherapeuten vergelijken om een afgewogen keuze te maken. Ook dat is een illusie. 

Om nog even door te gaan, voor een goed functionerende markt gaan de verzekeraars in gesprek met de fysiotherapeuten om in overleg een overeenkomst op te maken. Maar in de praktijk mogen we tekenen bij het kruisje en menige verzekeraar ziet in de contracteerfase geen enkele fysiotherapeut van dichtbij.  
Een ander misverstand dat het moet afleggen, is dat een fysiotherapeut een knie of schouder medisch gezien beter gaat behandelen uit concurrentiedrift, omdat hij de hete adem in de nek voelt van zijn collega om de hoek. Kwaliteitsverbetering als gevolg van concurrentie? Ook flauwekul. 

Dit is niet bedoeld om verongelijkt te doen of om te mopperen. Dat heeft geen zin en daar houd ik niet van. Maar de illusie dat de markt ‘zijn werk doet en vanzelf problemen oplost’, moeten beleidsmakers wat fysiotherapie betreft uit hun hoofd zetten. De markt moet niet gekoesterd worden, maar in toom gehouden! Omdat hij zonder ingrijpen tot schadelijke uitkomsten leidt, zoals onrealistisch lage tarieven die tot uitstroom en wachtlijsten leiden. 

Het is deze boodschap die we zullen blijven overbrengen, vooral aan de Tweede Kamer en de staatssecretaris. Want uiteindelijk heeft de politiek de sleutel in handen, omdat zij de Nederlandse Zorgautoriteit opdracht kan geven om ‘de markt’ bij de lurven te pakken. 

Ik bezoek heel graag collega’s in het land, in de wijk en zeker ook intramuraal. Mag ik zo onbescheiden zijn mijzelf bij jou uit te nodigen? Mail naar: voorzitter@kngf.nl (opent in nieuw tabblad)