Column van Lodi Hennink: Markt

24 april 2026

Twintig jaar geleden is het huidige systeem van marktwerking van start gegaan. Vandaag ondervinden we daarvan wat de tarieven betreft de wrange vruchten omdat die marktwerking een permanente en niet te stuiten druk op de tarieven heeft opgeleverd.

Als we het probleem van vandaag tot in zijn diepste kern afpellen, dan stuiten we op besluitvorming van het KNGF van twee decennia terug. Technisch gezien zijn er twee soorten markt: de gereguleerde markt waar de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) zich actief mee bemoeit om ervoor te zorgen dat er geen rare dingen gebeuren, en de óngereguleerde vrije markt waarmee niemand zich bemoeit.

In het gereguleerde deel zitten bijvoorbeeld de huisartsen en apothekers. De NZa bepaalt daar tarieven op basis van kostenonderzoeken en norminkomens.

Maar het óngereguleerde vrije deel van de markt disfunctioneert omdat onderhandeling ontbreekt. Wij zitten in dat deel. Wat het tarief voor de fysiotherapie betreft, is het wat de gek ervoor geeft. Geen kostenonderzoek, geen norminkomen, geen objectivering, geen onderbouwing, maar in plaats daarvan een tarief op basis van het recht van de sterkste.

Dat we nu in het vrije deel van de markt zitten, is geen toeval. Twintig jaar geleden hebben de leden van het KNGF hiervoor gekozen omdat op dát moment de verwachting was dat het voor de belegde boterham beter was om in ‘t Wilde Westen te zitten, dan in het regime van de NZa. De markt zou onze vriend zijn, met hogere tarieven als uitkomst.

Op dat moment – met de kennis van toen – zal het een goed besluit zijn geweest. Maar met de kennis van nu, is de keuze uitgelopen op een drama. Want van marktwerking is geen sprake omdat die neerkomt op tekenen bij het kruisje.

Dat het zo niet langer kan, daar zijn we het over eens. Een oplossing is om de rechter de vraag voor te leggen of de huidige (eenzijdig opgelegde) tarieven rechtmatig zijn. Of dat ze onrechtmatig zijn en moeten worden verhoogd naar een reëel niveau. Het KNGF staat achter deze gang naar de rechter en wij hopen vurig dat die het tarief gaat normaliseren.

Maar zijn wij er dan? Nee, wel voor nu, maar niet structureel. Oók als er succes is bij de rechter, moeten we ervoor zorgen dat de markt voor fysiotherapie in de touwen wordt gehouden. Degene die dat kan doen, is de NZa die zich met onze tarieven kan gaan bemoeien.

Het is daarom dat we doorgaan met de lobby om alsnog onder het regime van de NZa te komen. Twintig jaar geleden hebben we als KNGF te goeder trouw de verkeerde afslag genomen. Die vergissing moet ongedaan worden gemaakt. Net als de huisartsen en de apothekers, horen ook wij thuis in een markt die onder toezicht staat van de NZa.

Ik bezoek heel graag collega’s in het land, in de wijk en zeker ook intramuraal. Mag ik zo onbescheiden zijn mijzelf bij jou uit te nodigen? Mail naar: voorzitter@kngf.nl (opent in nieuw tabblad)