‘Het is nu vooral doorgaan: één doel, één taak’

Miranda van der Heijden, fysiotherapeut in Bernhoven te Uden woont en werkt in het epicentrum van de coronacrisis. We vroegen haar hoe haar dagen eruitzien, maar ook wat ze doet om zelf fit te blijven. Ze vertelt hoe inmiddels herstellende patiënten eraan toe zijn en wat fysiotherapeuten buiten het ziekenhuis straks kunnen verwachten.

Wat deed je tot een paar weken terug?

‘Ik werk als fysiotherapeut, orthopedie, chirurgie en IC in het Bernhoven ziekenhuis in Uden. Daarnaast werk ik op de val- en schouderpoli binnen het ziekenhuis.‘

En hoe zien jouw dagen er nu uit?
‘Ik kan al weken mijn eigen werk niet meer doen; alle geplande operaties zijn afgezegd. Als team fysiotherapeuten helpen we waar we kunnen. Ik help bijvoorbeeld bij de ambulancesluis op de spoedeisende hulp en ondersteun bij de triage van coronapatiënten. En collega-fysiotherapeuten draaien – in een soort buddysysteem - samen met verpleegkundigen nachtdiensten. Op de IC helpen we de verpleegkundigen en nemen de beweegzorg op ons. We helpen met het draaien van de patiënten en starten fysiotherapie waar dat nodig is. De verpleegkundige is eindverantwoordelijk. Voor ons als fysiotherapeut is dat soms best wennen. Normaal zijn we op ons vakgebied in de lead en nu zijn we echt ondersteunend.

Elke dag kan er anders uitzien. Het ligt er net aan waar je ingedeeld wordt. Er hangt een heel andere sfeer dan normaal. Er is veel onzekerheid over wat er nog op ons afkomt. En ook heel veel verdriet, want er gaan veel mensen dood, en je kunt niks.’

Hebben jullie ook nog ‘reguliere’ patiënten?
‘Er zijn in het ziekenhuis nog een paar andere patiënten die geen corona hebben en wel acute zorg nodig hebben. Ook is de verlos- en kraamafdeling geopend. Alle planbare zorg is bijna volledig afgeschaald.’

Wat helpt jou op dit moment?
‘Het helpt om er met anderen over te praten, om elkaar te steunen waar je kunt en toch ook om de luchtigheid erin te houden. In ons ziekenhuis zijn de lijnen heel erg kort en iedereen spreekt elkaar met de voornaam aan. Die gelijkheid is nu heel erg steunend. Je kunt makkelijk even vragen hoe het met de ander is. Ik denk dat we achteraf pas weten wat de impact op zorgverleners is.’

Hoe zorg je ervoor dat je zelf fit blijft?
“Ik probeer een beetje op mijn uren te letten, maar in mijn vrije tijd ben ik er toch veel mee bezig: ik krijg constant updates via de telefoon en in mijn rol als NVZF-bestuurslid krijg ik ook de updates van alle protocollen die in ontwikkeling zijn. In ons dorp overlijden ook best veel mensen aan corona, dus ook die berichten komen binnen. Het is heel dubbel. Van de ene kant wil ik gewoon heel dicht bij mijn man en kinderen zijn. De andere kant is dat ik constant in die besmette omgeving ben. Als ik thuis kom spring ik dan ook als eerste onder de douche, kleed me om en dan heb ik pas aandacht voor thuis. Ik merk dat ik toch meer afstand van mijn man en kinderen hou. Ik wil niet dat ze besmet worden. Eigenlijk probeer ik niet teveel na te denken over alle eventuele consequenties, maar nu er in ons ziekenhuis ook veel jongere mensen worden opgenomen…’

Wat kunnen fysiotherapeuten buiten het ziekenhuis straks verwachten? Hoe zijn de van corona genezen mensen eraan toe?
‘De mensen die nu op de corona-afdeling liggen zijn heel kwetsbaar. Eigenlijk is de slechtste patiënt die ik normaal heb, nu de beste patiënt. Mensen happen naar adem, hebben niet eens energie om te eten en conditioneel zijn ze er heel slecht aan toe. En dan heb ik het nog niet eens over de mensen die op de IC terecht zijn gekomen, zij liggen drie à vier weken aan de beademing. Het post-ic syndroom, dat komt straks als een hoos op ons af. Mensen zijn echt zeer, zeer kwetsbaar.’

Wat wil je vanuit jouw ervaring andere (ziekenhuis-) fysiotherapeuten meegeven?
‘Zorg dat je fysiek en mentaal zo sterk mogelijk probeert te zijn, praat ook met mensen over je onzekerheden en waar je tegenaan loopt, ben open naar je collega’s over wat je wel en niet kunt en neem het per dag. Want alles kan per dag veranderen, qua richtlijnen, qua beschermingsmaterialen en waar je wordt ingezet.

Tegen mijn collega’s in de eerste en derde lijn zou ik willen zeggen: bereid je voor en lees je in op wat er op je af komt. En als je gaat behandelen, spreid de behandeling in de tijd, want als ik zie wat de patiënten aan spierkracht en ademhalingsvermogen inleveren, dan hebben ze je over een paar maanden ook nog nodig. Het is überhaupt de vraag of er niet zodanig fibrosering en littekenweefsel in de longen optreedt dat mensen ademhalingsproblemen blijven houden.

Én een dankjewel aan de collega’s uit andere ziekenhuizen! We hebben ons ziekenhuis nog steeds staande kunnen houden doordat we mensen naar ziekenhuizen door het hele land mochten sturen. Anders hadden we het allang niet meer gered.’


Op de Corona/COVID-19 themapagina op het KNGF Kennisplatform vind je praktische informatie voor het behandelen van patiënten met Corona/COVID-19. Je vindt hier aanbevelingen voor jou als fysiotherapeut, maar ook beeldmateriaal, patiëntinstructies en oefeningen op papier die jou en de patiënt kunnen ondersteunen. In eerste instantie bevat deze pagina informatie voor ziekenhuisfysiotherapeuten, gericht op patiënten in de ziekenhuisfase.

Trefwoorden: