Reflectie op commissiedebat Eerstelijnszorg Tweede Kamer 

2 april 2026

Op 1 april 2026 is fysiotherapie besproken in het commissiedebat van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). De Kamerleden gingen in gesprek over het rapport van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) over minimumtarieven en over de vergoeding van de eerste 20 behandelingen van de chronische lijst. 

Uitstroom uit beroepsgroep: struisvogelpolitiek

Zoals verwacht, op basis van de brief die VWS-minister Hermans vorige week naar de Tweede Kamer stuurde, neemt zij alles wat de NZa heeft opgeschreven over. Deze volgzaamheid zonder eigen visie is teleurstellend. Maar niet alleen dat, het is ook riskant voor de Nederlandse patiënten en het samenspel van fysiotherapeuten en andere zorgverleners die door tekorten aan fysiotherapeuten in de soep zal gaan lopen. 

In alle delen van de zorg zijn enorme tekorten: bij de huisartsen, verpleegkundigen, praktijkondersteuners, logopedisten, ergotherapeuten, enzovoort. De illusie is dat het wel los zal lopen met de uitstroom van fysiotherapeuten. Een grote inschattingsfout. 

Wal zal het schip keren

Maar dit zal niet zo blijven. Wij blijven er als KNGF bij de politieke beleidsmakers op tamboereren dat zij tot inkeer moeten komen, want wij zien de knelpunten en noden binnen de beroepsgroep en de gevolgen voor de patiënten natuurlijk wél. De kwetsbare oudere die bovenaan de trap staat en zich de vraag stelt hoe lang hij nog thuis kan blijven wonen, zal niet (tijdig) de zorg krijgen die hij nodig heeft.

Tegen die tijd kijken we terug op april 2026 en zullen we tot de conclusie komen dat er toen een afslag is gemist omdat de lage tarieven veel fysiotherapeuten het vak hebben uitgejaagd. Tegen die tijd zal de Tweede Kamer opnieuw debatteren over fysiotherapie, en er waarschijnlijk bij de minister op aandringen om onze beroepsgroep onder te brengen waar hij thuishoort: net als de huisartsen en apothekers in de hoek van de markt die gereguleerd wordt, in ons geval door de NZa de onderkant daarvan te laten stutten. Want de lage tarieven zijn het gevolg van het uit de hand lopen van een markt die door deze toezichthouder bij de lurven gepakt moet worden.  

Onterecht verwijten

Wat wij de NZa zeer kwalijk nemen, is dat zij opschrijven dat als de fysiotherapeuten hogere tarieven willen, zij dan hun onderlinge meningsverschillen eerst maar eens op moeten lossen. Ook meer transparantie zou helpen. Het moge duidelijk zijn dat het KNGF woest is op dit soort oneigenlijke argumenten. Zegt de NZa dat de lage tarieven in de fysiotherapie het gevolg zijn van verschillende meningen in de beroepsgroep? En dat als er nu maar meer data worden aangeleverd, dan de tarieven wel eens zouden kunnen opveren? 

Helaas heeft de minister tijdens het debat de verwijtende toon van de NZa overgenomen en tussen de regels gezegd dat de beroepsgroep eerst maar eens orde op zaken moet stellen en dat we daarna mogelijk wel verder zien. Deze krenkende benaderingswijze is niet productief, ook niet omdat hij voorbij gaat aan het kernprobleem op systeemniveau: de marktwerking is uit de hand gelopen en dáár moet iets aan worden gedaan.

Eerste 20 behandelingen: geen geld 

De eerste 20 behandelingen van de chronische lijst zitten nu al in de basisverzekering. Daar hoeft Zorginstituut Nederland dus niet meer voor te zorgen. Maar de bijzonderheid is dat ondanks deze positie in de basisverzekering de patiënt de eerste 20 behandelingen zelf moet betalen. Dat leidt tot zorgmijding door patiënten die dat niet kunnen.

Alle partijen zijn het erover eens dat dit moet veranderen en de patiënt alsnog voor die behandelingen een vergoeding moet krijgen. Daarvoor is een politiek besluit nodig omdat er ruimte in de Rijksbegroting moet worden gevonden. Omdat de overheid krap bij kas zit, zal dit niet in 2027 gebeuren, iets wat voor de patiënt een grote teleurstelling is. Helaas is het de Tweede Kamer niet gelukt druk te laten uitoefenen op de minister door alsnog de benodigde 90 miljoen euro te vinden en zo de zaak positief te forceren.

De aanhouder wint 

Wat de minimumtarieven betreft om uitstroom te voorkomen, is de pijn voor de minister nu kennelijk niet groot genoeg. De verwachting is dat binnen enkele jaren dit zal zijn veranderd omdat het dan echt gaat piepen en kraken. Dan zal de tijd rijp zijn om het dossier opnieuw te agenderen. 

Voor de eerste twintig behandelingen geldt dat iedereen het erover eens is dat die vergoed zouden moeten worden. Ook de minister. Het komt puur door bezuinigingen van de overheid dat het nog niet zover is. Ook op dit dossier blijft het KNGF duwen, samen met Patiëntenfederatie Nederland, om ervoor te zorgen dat het op de prioriteitenlijst van de overheid stijgt, waardoor in een volgend budgetjaar alsnog financiering volgt. 

Wij hebben als fysiotherapeuten helaas niet de beste positie op het schaakbord. Dat is al decennia zo. Maar het KNGF heeft wel doorzettingsvermogen én een mentaliteit van optimisme. Tegen de stroom in zullen we nóg harder gaan roeien omdat we het einddoel in het vizier hebben en geloven in eigen kracht.