Multiple Sclerose (2021)

Op initiatief van Vereniging van Revalidatieartsen is eind 2018 gestart met de herziening van de richtlijn Multiple Sclerose (MS). Namens het KNGF en NVRF vertegenwoordigde dr. Marc Rietberg de fysiotherapie in de werkgroep. In februari 2021 heeft het KNGF samen met de NVRF commentaar gegeven op de conceptrichtlijn (Jeroen Stijl, Christian van Niekerk, Anna Schmidt, Stein van den Heuvel). In de zomer 2021 is de richtlijn geautoriseerd.

MS is een aandoening van het centrale zenuwstelsel, waarbij ontstekingscellen het eigen weefsel aantasten. Bij MS worden de zenuwbanen in hersenen en ruggenmerg aangetast. Op die aangetaste plaatsen ontstaan verharde plekken (sclerose). Deze verstoren de zenuwgeleiding, waardoor onder andere verlammingen en stoornissen van het gevoel ontstaan. Patiënten met MS krijgen steeds meer lichamelijke en cognitieve problemen. Bij cognitieve problemen gaat het bijvoorbeeld om problemen met aandacht, geheugen en concentratie. In Nederland hebben ongeveer 25.000 mensen MS.

De eerste versie van de richtlijn is verschenen in 2012 op initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN). Tussen 2016 en 2020 is op initiatief van de NVN een addendum ontwikkeld waarin de ziektemodulerende behandeling van MS wordt beschreven. Hiernaast bleek dat veel van de modules die de revalidatie van patiënten met MS betreffen aan herziening toe waren, en dat er aanvullende onderwerpen waren waarvoor een richtlijn gewenst was. Deze richtlijn is bestemd voor alle zorgverleners die betrokken zijn bij de zorg voor mensen met MS.


De richtlijn beschrijft de rol die de fysiotherapeut heeft bij de behandeling van MS patiënten gericht op vermoeidheid, loopproblemen en problemen bij arm- en handfunctie. Daarnaast heeft de richtlijn aandacht voor de rol van de fysiotherapeut bij het bevorderen van leefstijl gericht op bewegen en het belang van een goede houding ter ondersteuning bij behandeling van dysfagie en dysartrie.

Bekijk de volledige richtlijn hier

U moet inloggen om deze content te bekijken.