Is dry needling van bil- en rugspieren zinvol bij patellofemorale pijn?

Eerdere studies naar het effect van dry needling bij patellofemorale klachten geven wisselende resultaten, maar richtten zich alleen op dry needling van de quadriceps. Iraanse onderzoekers zochten in deze gerandomiseerde studie naar de effecten van dry needling van de gluteus medius en quadratus lumborum bij patellofemorale pijn. Benieuwd naar hun bevindingen?

Geschreven door Nick Muhren MSc, vakreferent NPi en sportfysiotherapeut, met een vertaalslag van drs. Dennis van Poppel, sportfysio-, manueel therapeut en bewegingswetenschapper.

 

NPi SERVICE SPORTGEZONDHEIDSZORG
                   
Categorie: Therapie
  • Dry needling van gluteus medius en quadratus lumborum
  • Na dry needling minder pijn en beperkingen
  • Beperkte trainingsperiode (4 weken) en zeer korte follow-up (2 weken)

 

Is dry needling van bil- en rugspieren zinvol bij patellofemorale pijn?

Vrouwen met patellofemorale klachten ervaren minder pijn en dagelijkse beperkingen als ze vier weken lang vijf keer per week hun bovenbeen-, bil- en rompspieren trainen. Aanvullende dry needling van de gluteus medius en quadratus lumborum lijkt gunstig: vrouwen die naast de training ook met dry needling behandeld worden hebben minder pijn en beperkingen dan vrouwen die alleen trainen. Dit blijkt uit een gerandomiseerde effectstudie van Iraanse onderzoekers die veertig vrouwen met patellofemorale klachten van één knie in twee groepen verdeelden en na vier weken training en nogmaals twee weken later met vragenlijsten en fysieke testen hun klachten en functioneren evalueerden.
 

Afname van pijn
Vrouwen die naast de oefeningen ook dry needling van bil- en rugspieren kregen rapporteerden aantoonbaar minder pijn dan vrouwen die alleen trainden: direct na de interventieperiode van vier weken scoorde de dry-needling-groep gemiddeld 2,1 punten op de Numeric Pain Rating Scale (NPRS), terwijl de trainingsgroep gemiddeld 4,1 punten rapporteerde. Na twee weken follow-up nam dit in beide groepen nog verder af naar respectievelijk 1,4 en 3,5 punten. Op baseline was de gemiddelde NPRS-score van beide groepen 6 punten.

Beperkingen
Ook qua beperkingen ging de dry-needling-groep meer vooruit dan de trainingsgroep. Op baseline scoorden beide groepen gemiddeld ongeveer 73 punten op de Kujala-score (zie kader). Bij de dry-needling-groep nam dat na vier weken toe tot 86 punten, terwijl de trainingsgroep bleef steken op iets meer dan 78 punten. Twee weken later scoorden de groepen gemiddeld respectievelijk 92 en 81 punten. De onderzoekers benoemen dat ze niet konden uitsluiten dat het placebo-effect een rol heeft gespeeld in de verschillen tussen beide groepen, omdat het onmogelijk was om de patiënten te blinderen die dry needling kregen.

Training
Alle vrouwen volgden vier weken lang elke week twee trainingssessies onder leiding van een fysiotherapeut en oefenden daarnaast nog drie keer thuis. De eerste week begonnen ze met rekoefeningen voor hamstrings en quadriceps. De tweede week startten ze met liggende krachtoefeningen, zoals het gestrekte been heffen, dat deden ze zowel liggend op de zij als liggend op de rug. De derde week voegde de fysiotherapeut een voorwaartse en zijwaartse plankoefening toe aan de krachttrainingen en in de laatste week deden de vrouwen ook mini-squats, mini-lunges en afstapoefeningen. De onderzoekers plaatsen de kanttekening dat de aangeboden training van vier weken korter is dan over het algemeen wordt aangeraden bij patellofemorale klachten. Ook meldden ze dat de follow-up in toekomstig studies langer dan twee weken zou moeten zijn om lange termijneffecten te onderzoeken.

Dry needling
De fysiotherapeut paste een keer per week dry needling toe bij de vrouwen uit de interventiegroep. Hij deed dit in de gluteus medius aan de aangedane zijde en de quadratus lumborum aan de niet-aangedane zijde met een 0.30x100mm of 0.30x50mm naald. De onderzoekers stellen dat deze twee rompspieren grote invloed hebben op de stabiliteit van de knie en dat goede functie van deze spieren heupadductie kan voorkomen bij unilaterale patellofemorale klachten. Dry needling kan volgens hen triggerpoints deactiveren en zo – samen met het effect van de oefeningen – de functie van de spieren verbeteren.

Functionele testen
Niet alleen de pijn en de beperkingen namen af, de vrouwen functioneerden fysiek ook beter na de interventie. Dat bleek uit hun prestatie op twee functionele testen: de star-excursion-balance-test (SEBT, zie kader) en de step-down test. Bij de SEBT reikten alle vrouwen na vier weken in alle drie richtingen verder dan op baseline, en deze verbetering hield twee weken later stand. Beide groepen voerden de step-down test (zie kader) na de interventie aantoonbaar vaker uit. De interventiegroep boekte meer progressie dan de controlegroep: op baseline haalden de groepen respectievelijk 13 en 11 herhalingen, na vier weken was dit 20 en 14 herhalingen.

Kanttekeningen
Naast de eerder benoemde kanttekeningen over de korte therapieduur en beperkte follow-up benoemen de auteurs nog een aantal aandachtspunten. Zo includeerden ze alleen vrouwen met unilaterale patellofemorale klachten, waardoor generalisatie naar mannen of naar vrouwen die beiderzijds klachten ervaren niet zonder meer mogelijk is. Daarnaast hielden ze niet bij of de vrouwen de huiswerkoefeningen daadwerkelijk uitvoerden.

 

Expert-opinie en vertaalslag naar de praktijk

De onderzoekers in deze studie concluderen dat het dry needling (DN) van M. Gluteus medium (GM) en M. Quadratus lumborum (QL) mogelijk zinvol is in aanvulling op een trainingsprogramma bij vrouwen met een patellofemoraal pynsymdroom (PFPS). Hierbij plaatsen ze diverse kanttekening zoals eerder beschreven maar de belangrijkste ontbreekt in mijn optiek. Naast het feit dat het trainingsprogramma van zeer korte duur was, zijn er inhoudelijk ook grote vraagtekens te plaatsten in relatie tot het trekken van conclusies. Week 1 t/m 3 zijn alleen rekoefeningen en grondoefeningen gedaan. In week 4 is gestart met belaste oefenvormen in stand maar deze zijn dus maar 1 week uitgevoerd waarna er conclusies zijn getrokken over de effectiviteit het trainingsprogramma? Over het geheel gezien kan op basis van deze specifieke studie dus niet geconcludeerd worden dat dry needling van GM en QL, als aanvulling op een trainingsschema, zinvol is bij patienten met een PFPS.

 

Kujala-score
De Kujala-score (ook wel Anterior Knee Pain Scale, AKPS) brengt pijn, zwelling, bewegingsbeperkingen en functionele beperkingen in het dagelijks leven in kaart met dertien vragen. Het meetinstrument heeft een totaalscore van 100 punten, waarbij een lagere score staat voor meer pijn, symptomen en beperkingen.

 

SEBT en step-down-test
Bij de star-excursion-balance-test (SEBT) staan sporter op een been, terwijl ze met het andere been drie kanten op reiken en met hun voet zover mogelijk de grond aantikken: in voorwaartse richting en naar twee kanten schuin naar achteren. Het gemiddelde van drie pogingen telt en wordt genoteerd in meters.
Bij de step-down test staan sporters op hun aangedane been op een verhoging van 20 centimeter staan en moeten ze binnen een halve minuut zo vaak mogelijk met hun andere hiel de grond aantikken en weer naast hun andere voet komen staan.

 

 

PEDro-score: goed (8/10 punten)
 

Zarei H, Bervis S, Piroozi S, Motealleh A. Added value of gluteus medius and quadratus lumborum dry needling in improving knee pain and function in female athletes with patellofemoral pain syndrome: a randomized clinical trial. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation 2020;101(2):265–274.

Is dry needling van bil- en rugspieren zinvol bij patellofemorale pijn? (PDF versie)

    

 

U moet inloggen om deze content te bekijken.