eb2.jpg
14 april 2020

Interview: ‘Aanbevelingen die we nu publiceren kunnen morgen aangevuld zijn’

In korte tijd zijn veel initiatieven ontstaan rondom de fysiotherapeutische zorg voor COVID-19-patiënten, vanuit de praktijk en de wetenschap. Dit betreft zowel zorg voor mensen in het ziekenhuis als erna. Het KNGF is betrokken bij, toetst en ontsluit aanbevelingen voor fysiotherapeuten en oefenmaterialen voor patiënten. Het zijn ‘levende’ documenten en kunnen elk moment aangevuld worden. De actuele standpunten zijn daarbij telkens leidend. Welke informatie is er al beschikbaar, hoe wordt deze getoetst en wat staat er op stapel? KNGF-medewerkers Elon van Overmeeren en Bouwien Douwes lichten toe.

Welke informatie is er al?

Elon: ‘Als belangrijkste ligt er informatiemateriaal voor de fysiotherapeut in de vorm van aanbevelingen voor de behandeling van COVID-19 patiënten in de ziekenhuisfase en in de fase na ontslag. Ondersteund met factsheets en presentaties, en waar nodig vertaald in het Nederlands. Ook is er informatie beschikbaar over hoe je de fysiotherapeutisch zorg in het ziekenhuis organiseert.

Daarnaast hebben we een overzicht gemaakt van patiëntinstructies en oefeningen op video en ‘op papier’. Deze middelen kunnen fysiotherapeuten helpen bij het leveren van zorg op afstand. De instructies en oefeningen sluiten aan bij de aanbevelingen voor fysiotherapeuten en zijn beschikbaar gesteld door ziekenhuisfysiotherapeuten. Ik wil daarbij benadrukken dat we dit oefenmateriaal beschikbaar stellen aan de fysiotherapeut en niet rechtstreeks aan de patiënt. Begeleiding en instructie is bij deze kwetsbare groep belangrijk. De fysiotherapeut kan deze informatie natuurlijk wel delen met zijn patiënten, maar mét instructie.’

Er ontstaan tal van initiatieven en aanbevelingen vanuit de praktijk en wetenschap. Op basis waarvan kies je de  aanbevelingen die je op het platform zet?

Bouwien: ‘We zijn enorm blij met al deze initiatieven. De patiëntengroep waar we het nu over hebben is echter zeer kwetsbaar. Daarom is het heel belangrijk dat de informatie die we verspreiden de juiste informatie is en dat deze dus op de juiste manier getoetst wordt. Er is nog veel onbekend, daarom moeten de zaken die we nog niet weten, goed gewogen worden. Het is belangrijk om te weten dat de actuele standpunten voortdurend leidend zijn bij het toetsen, initiëren, ondersteunen en meewerken aan initiatieven. Bij dit proces is de betrokkenheid van deskundigen op dit gebied van groot belang. Net als de aanbevelingen zijn ook de standpunten eigenlijk ‘levende’ documenten.’

Hoe moet de fysiotherapeut de aanbevelingen lezen? Is het verstandig om er alleen díe aanbeveling uit te pikken die voor de eigen setting geldt? Wat raad je aan?
Elon: ‘Rondom de specifieke COVID-19 patiënt is nog veel onzekerheid, aangezien dit een nieuw ziektebeeld is. De aanbevelingen ontwikkelen zich dan ook in een snel tempo. De aanbevelingen die we nu publiceren kunnen morgen weer aangevuld zijn. Veel documenten zijn dan ook ‘levende documenten.’ Het is daarom nu meer dan ooit belangrijk om op de hoogte te blijven van de allerlaatste informatie.

Wat ik aanraad? Het is belangrijk om ook de context goed te kennen, aangezien er op specifiek niveau op dit moment nog onzekerheid is. Bovendien is de verwachting dat dit complexe, langdurige ziekteprocessen gaan zijn. Dus werk je in de eerste lijn, dan zijn natuurlijk de aanbevelingen specifiek gericht op de eerste lijn het meest relevant, maar is kennis van het hele proces aanbevolen.’

Hoe houden jullie de fysiotherapeuten op de hoogte van nieuwe of aangepaste aanbevelingen?
Bouwien: ‘Via onze digitale nieuwsbrief – de FysioEnieuws – informeren we onze leden over nieuwe of aangepaste aanbevelingen en oefenmaterialen. En omdat we het belangrijk vinden dat niet alleen onze leden maar álle fysiotherapeuten toegang hebben tot deze informatie, delen we de informatie ook op social media. En beroepsinhoudelijke verenigingen besteden er in hun nieuwsbrieven aandacht aan. Tenslotte staat alle informatie gebundeld op het KNGF Kennisplatform.’

Wat staat er binnenkort op stapel?
Bouwien: ‘Afgelopen zaterdag is de 0.1 versie van het KNGF-standpunt fysiotherapie bij COVID-19 gepubliceerd om een kader te geven aan de inhoud van de revalidatie na het doormaken van COVID-19. Het standpunt is onder aanvoering van prof. dr. Martijn Spruit, prof. dr. Philip van der Wees en prof. dr. Rob de Bie geformuleerd, op verzoek van het KNGF en de beroepsverenigingen die bij het KNGF zijn aangesloten, waaronder de verenigingen voor hart-, vaat- en longfysiotherapie, ziekenhuis fysiotherapie, revalidatie fysiotherapie, psychosomatische fysiotherapie en geriatrie fysiotherapie. 

Aanstaande donderdag wordt dit document besproken met diverse experts, zoals fysiotherapeuten uit de 1e, 2e en 3e lijn, Long Alliantie Nederland, het Longfonds, huisartsen en medisch specialisten. Deze afstemming resulteert in een versie 1.0 van dit document, waarin de feedback van deze experts is verwerkt.

Tenslotte wordt er op initiatief van Long Alliantie Nederland gewerkt aan een Zorgstandaard adviezen nazorg, behandeling en begeleiding. Het KNGF werkt hieraan mee. Naar verwachting wordt dit document eind mei gepubliceerd.‘

Kijk voor de laatste aanbevelingen en oefenmateriaal voor patiënten op KNGF Kennisplatform.